مقالستان
جهان انديشه جهان شعر جهان داستان
مقالستان

گزارش تصویری نوروز در سمرقند و بخارا

فروه فاموری
farvahfamuri@gmail.com
آثار ديگری از اين نويسنده


یک – سمرقند

۱. میدان ریگستان. درهم‌آمیختگی طبیعت و معماری، نگارگری ایرانی را به یاد می‌آورد.

۲. سوزن‌دوزی یا به قول خودشان «سوزنی» کار پر گره‌ای است دست‌دوز، که می‌تواند تحفه‌ی زیبایی از دیار رودکی باشد.

۳. میدان ریگستان

۴. قطاری که میان سمرقند و بخارا تردد می‌کند نامش «شرق» است.

۵. آرامگاه «شاه زنده». کاشی‌های متخلخل و آبی، مجموعه‌ای از رنگ و ایمان و شعر را به جان آدم می‌ریزند.

۶. روح‌آباد. آرامگاه عارفی مربوط به زمان تیمور به همین نام.

۷. روح‌آباد

۸. روح‌آباد

۹. گنبد «گور امیر» شصت و چهار پره دارد به نشانه‌ی سال‌های عمر پیامبر. و رنگ‌ها در آفتاب غروب چه درخشنده.

۱۰. شاه زنده، مدفن غیب‌شدن «قسم بن عباس» است که عموزاده‌ی پیامبر بوده. در نتیجه این مجموعه را حتا چنگیز نیز احترام می‌کرده است.

۱۱. شاه زنده، وقتی سرش را بریده بودند آن‌را به دست گرفته و به چاهی در همان آرامگاه رفته. اکنون به دستور دولت «اسلام کریم‌اف» در چاه بسته است تا میعادگاه اسلامی نشود.

۱۲. شاه زنده. ظاهر مردم سمرقند کمابیش همه شبیه به هم است و این به فرهنگ سال‌های کمونیستی جمهوری ازبکستان برمی‌گردد.

۱۳. گور امیر. آرامگاه تیمور لنگ از پشت و در غروب.

۱۴. سرامیک‌های لعاب‌دار و پرکار سمرقندی

۱۵. شاه زنده

۱۶. گور امیر

۱۷. مدرسه‌ی الغ‌بیگ

۱۸. مقرنص‌کاری چوب. مسجدی که بنا بر یک روایت، حضرت خضر در آن غایب شده.

۱۹. کوچه‌ی «دل‌شده». ریشه‌ی فارسی در ازبکستان و به خصوص سمرقند و بخارا بسیار مشهود و در بخارا کاملن مرسوم است.

۲۰. شاه زنده

۲۱. پیر و کور هم‌چون رودکی

۲۲. مدرسه‌ی بی‌بی خانم در میدان ریگستان

۲۳. مسجد بی‌بی خانم (هم‌سفر تیمور)

۲۴. الغ‌بیگ و امیر علیشیر نوایی و خیام و دیگران در بحر تفکر راجع به افلاک. مجسمه به سیاق رئالیسم سوسیالیستی و با گرایش واقع‌گرایانه ساخته و در مسجد الغ‌بیگ گذاشته شده است.

۲۵. میدان ریگستان عبارت است از مسجد و مدرسه‌ی بی‌بی خانم در کنار هم و مدرسه‌ی الغ‌بیگ در روبه‌رو.

۲۶. سنگی که در ورودی مدرسه‌ی الغ‌بیگ نصب است به این مضمون:
«در این‌جا کلاسیک ادبیات تاجیک و فارس، عالم و متفکر بزرگ عبدالرحمن جامی، در سال‌های ۳۰ و ۶۰ عصر ۱۵ استقامت نموده، تعلیم گرفت، ایجاد کرد و به درس‌گویی نیز مشغول شد.»


دو – بخارا

۱. در وسط شهر بخارا دریاچه‌ای هست کنار حصار باستانی شهر.

۲. چهاربکر، محل دفن چهار تن از عرفای بخارا و خاندانی بزرگ به نام «جبیره» که مملو است از قبور و طاووس‌هایی دارد که میان قبور آزادانه می‌چرخند.

۳. آرامگاه چشمه‌ی ایوب

۴. چشمه‌ی ایوب

۵. هر چقدر سمرقند شهر کاشی‌هاست، بخارا دیار خشت و آجرهاست. آرامگاه امیر اسماعیل سامانی نمودی بارز از شاهکارهای متعدد خشت و گلی در ماوراء‌النهر است.

۶. آرامگاه بهاءالدین نقشبند. سرسلسله‌ی صوفیان نقشبندی

۷. سنگی که آثار مولانا بهاء‌الدین نقشبند روی آن حک شده است.

۸. وضوخانه‌ی بهاءالدین نقشبند

۹. حیاط مدرسه‌ی کولکه‌داش

۱۰. کافه شیرین. با برش و ودکا ی روسی

۱۱. ارگ بخارا. تمام بناها داخلشان شده فروشگاه صنایع دستی. و سوزن‌دوزی بخارا بسیار مشهور است.

۱۲. کافه لذت. فارسی پینگلیش، جایگزین فارسی سیریلیک قبلی شده.

۱۳. مناره‌ی کالیان. شاهکاری عظیم از خشت

۱۴. ارگ بخارا

۱۵. حصار بخارای قدیم

۱۶. چهار منار. مدرسه و چله‌خانه‌ای برای صوفیان


سه - تاشکند

۱. تاشکند که از آن در شاهنامه به نام چاچ یاد شده، شهری است سرسبز. و یک پایتخت زیبا و شاد است با خیابان‌های پهن و سبزه‌ی بسیار.

۲. غذاهای ازبکی بسیار چرب‌اند و در گوشت افراط می‌کنند.

۳. مادربزرگ ازبکی در تراموا

۴. متروی تاشکند یادگار عتیقه‌ی کمونیسم است. اما بسیار کارآ و سریع‌تر از متروهای جدید.

۵. مادربزرگ ازبک هنگام کسب و کار

۶. سالادهای رشته رشته، همه ریز به ریز بریده با دست و چاقو. مملو از سیر.

۷. پاستا، ماهی، لبو، هویج، همه و همه خلال شده و رشته رشته شده.

۸. و البته نه چندان بهداشتی!

۹. ایستگاه راه‌آهن

۱۰. چارسو بازار (بازار چهارسوق) مرکزش تمام کبابی‌ها و اغذیه‌هایی که دود از چربی‌هاشان بلند است و همهمه و بوی سنگین سیر و دنبه.

۱۱. یک ساختمان اداری. یادگار دوران تزار

۱۲. پرنده‌ی اصلی شهر مرغ مینا است.

۱۳. عروسی، کار دائم و مورد علاقه‌ی مردم در نوروز

۱۴. قصر خاندان رومانف (آخرین تزار روسیه) اکنون یک موزه‌ی تعطیل است.

۱۵. تاشکند با درختان هزار ساله و تو در تو. همراه با باران بهاری

۱۶. کلیسای کاتولیکی. با سبک غریب معماری گوتیک. در مه و باران بهار حالتی مخوف به خود گرفته.

۱۷. قصر و بارگاه رئیس‌جمهوری ازبکستان «اسلام کریم‌اف»

نسخه‌ی قابل چاپ   31 فروردین 1388    ||    ( مقالستان )    ||    نظر خوانندگان ( 2 )    ||    بالای صفحه




نظر خوانندگان:


نامشخص  [www|@] :   (شنبه، 5 اردیبهشت 1388، ساعت 12:24)

زیبا بودند! و اعتراف می کنم حسودی ام سر ریز کرد! خوراکی ها غیر بهداشتی ولی اشتها بر انگیز بودند! و آن کلیسای کاتولیکی را غمگین دیدم.


اسیه  [www|@ ] :   (پنجشنبه، 19 شهریور 1388، ساعت 00:45)

زیبا ودلنشین بدور از هیاهوی شهر





زیر چتر شیطان
صورتک‌های تسلیم
پاره‌های ممنوع
خانه به سيلاب